MEME KANSERİ NEDİR?
Meme vücudumuzun dışını örten, kaplayan derinin uzantısı olup süt salgılayan bir salgı bezidir. Tıpkı yağ bezi, ter bezi gibidir.

Meme iki ana yapıdan oluşmaktadır. Birinci kısım süt salgılar tıp dilinde buna lobül (süt bezi) diyoruz. Salgılanan sütü meme başına getiren kanallar ise ikinci kısım olup bunada tıp dilinde "duktus" denilir.

Memenin bu yapısal özelliğini bir üzüm salkımına benzetebiliriz. Salkımın taneleri lobulusler ve taneleri birleştiren sapçıklar ise duktus (süt kanalı) ve salkımın sapının ucu ise meme başı olarak düşünülebilinir.

Meme kanseri dediğimizde meme dokusu içerisinde normalde olmayan olağandışı yapıdaki kanser hücrelerinin varolması anlaşılır. Meme iki yapıdan meydana geldiği için meme kanseri de esas itibari ile 2 guruptadır;

Süt kanallarında görülen kanser (duktal kanser)
Süt bezlerinde görülen kanser (lobüler kanser)

 
Bu iki gurup kanserde en sık görüleni duktal kanserdir. Birde bunlarda başka iltihabi meme kanserinden söz edilebilir. Bu kanser hem duktal hem de lobüler yapıda olabilir. Fakat görünüm olarak meme sıcak, kırmızı ve şişmiştir. Daha çok süt veren annelerde kanser geliştiği zaman böyle iltihabi yapı da görülür.
 

MEME KANSERİNİN TOPLUMDA GÖRÜLME SIKLIĞI NE KADARDIR?
Kadınlarda en sık görülen kanser türü meme kanseridir. Bunun yanısıra meme kanserinin görülme sıklığı eski yıllara göre daha da artmaktadır. Şöyle ki;

1970 'lı yıllarda her 13 kadının 1 'inde
1980 'lı yıllarda her 11 kadının 1 'inde
1990 'lı yıllarda her 10 kadının 1 'inde

Meme kanseri görülmektedir. Bir başka ifadeyle bugün için her 100 kadinin 10’unda meme kanseri görülmektedir. 1975 yılında dünyada 541.000 yeni meme kanserli hasta teşhis edilmiştir. Amerikan Kanser Dernegi bu sayıyı analiz ederek 2000 yılında 1.000.000 yeni meme kanserli hasta olacağını tahmin etmektedir.

 
MEME KANSERİNİN SEBEBİ NEDİR?
Bu konuda "Şu meme kanserinin sebebidir" demek mümkün değildir. Meme kanserinin gelişmesi için pek çok faktör vardır. Kısaca bu faktörleri hormonal ve çevresel faktörler diye iki gruba ayırabiliriz.
 

KALITIM ( IRSİYET ) MEME KANSERİNE YOLAÇAN FAKTÖRLERDEN BİRİSİ MİDİR?
Evet, meme kanserlerinin %5-10’unda kalıtımsal nedenler hastalığa neden olmaktadır. Annelerinde meme kanseri olan kız çocuklarında meme kanseri görülme ihtimali diğer kimselere göre 2-3 kez daha fazladır.

Kalıtımsal meme kanserli hastalarda hatalığın görülme yaşı daha genç (40-45 yaşlarında) olmaktadır. Buna "gençlerin meme kanseri"denilmektedir. Bunlarda daha çok hormonal faktörler rol oynamaktadır.

 
ORAL KONTRASEPTİFLER (DOĞUM KONTROL HAPLARI) İLE MEME KANSERİ ARASINDA
İLİŞKİ VAR MIDIR?

Evet, kontraseptif kullananlarda kullanmayanlara göre meme kanseri görülme ihtimali biraz daha fazladır.
 
DİYET YANİ ALINAN GIDA TÜRÜ İLE MEME KANSERİ ARASINDA İLİŞKİ VAR MIDIR?
Fazla yağlı gıda ile beslenenlerde meme kanseri daha sık görülmektedir. Ancak bunlar daha ileri yaşlarda (60-65 yaş) teşhis edilen meme kanseri grubundandır.
 

MEME KANSERİ HANGİ YAŞLARDA GÖRÜLÜR?
20 yaşın altında meme kanseri hemen hemen hiç yoktur. 20 yaşından itibaren 45 yaşına kadar görülme sıklığı gittikçe artan 45 yaş ile 55 yaş arasinda görülme sıklığında artma olmaz, yani bu yaş grubunda ayni sıklıkta görülür. 55 yaşından sonra görülme sıklığı gittikçe daha da artar. Bir örnek verirsek;

35-40 yaş grubunda 100.000 kadının 50’sinde

45-55 yaş grubunda 100.000 kadının 125’inde

80-85 yaş grubunda 100.000 kadının 312’sinde meme kanseri görülür.

 

MEME KANSERİNİN IRK, ULUSAL FARKLILIKLAR İLE İLİŞKİSİ VAR MI?
Meme kanseri batı ülkelerinde daha sık görülmektedir. Meme kanserinin en az görüldüğü toplum Japonya’dır. Bunun nedeni tam olarak bilinememektedir. Ancak Japon kadınları arasında da bazı farklılıklar olmaktadır. Şöyleki yeni yetişen japon kadınında görülme sıklığı batı ülkelerindekine yakındır. Eski nesil ve yeni nesil arasındaki bu fark araştırıldığında eski nesilde şu farklı yaşam biçimi görülmüştür. Eski nesil japon kadını erken yaşta (18 yaştan önce) doğum yapıyor, birden fazla doğum yapıyor ve doğan çocuklarını uzun süreli emziyor. Oysa yeni nesil japon kadını ise batı standartlarına yakın bir yaşama biçimini tercih ediyor.Yani geç doğum, az doğum ve çocuklarını ya hiç emzirmiyor yada çok kısa süreli emziriyor.

Gebelik ve emzirme durumlarında kanserojen (kanser yapıcı) hormonlar baskı altında tutulmaktadır. Meme bakımından, östrojenlerin (kadınlık hormonları) bazılarının kansorojen olduğu bilinen gerçektir.

 

MEME KANSERİNİN GELİŞİM HIZI NASILDIR? YANİ HIZLI GELİŞEN BİR KANSER MİDİR?
Meme kanseri çok yavaş gelişen bir kanserdir. Meme içerisindeki bir kanser odağının elle muayenede tespit edilebilmesi için yaklaşık 1cm çapa ulaşması gerekir. Çok hızlı seyreden ve gelişen bir meme kanserinde bu büyüklüğe ulaşması için yaklaşık 5 yıllık bir sürenin geçmiş olması gerekir. Yeni ilk kanser hücresinin meydana gelmesinden sonra 1cm’lik çapa çıkması için 5 yıllık bir süreye ihtiyaç vardır. Öte yandan çoğu zaman 1cm’lik büyüklüğe erişmek için 15-20 yıllık bir sürenin geçmesi gerekmektedir.

Bir başka deyişle 40-45 yaşlarinda teşhis edilmiş bir meme kanserinin ilk nüvesi, ilk kanser hücresinin ortaya çıkması 18-20 yaş cıvarında olmaktadır.

 
MEME KANSERİNE KARŞI KORUNMAK OLABİLİR Mİ?
Yukarıda da görüldüğü gibi meme kanseri yavaş gelişen bir kanser olduğuna göre ilk gebeliğin 18-20 yaş civarında olanlarda, çocuklarını emzirenlerde ve çok doğum yapmışlarda meme kanseri hemen helen hiç görülmemektedir. Bu şekildeki bir yaşam biçiminin meme kanserine karşı kuruyucu özelliği olacağı söylenebilir.
 
MEME KANSERİNİ ERKEN TEŞHİS ETMEK MÜMKÜN MÜDÜR?
Meme kanseri erken teşhis edildiginde %100 şifa sağlanabilmektedir.

Erken teşhis amaciyla Amerikan Kanser Derneği'nin tavsiyeleri şöyledir:

Her kadının 20 yaşindan sonra her mensturasyonun ikincinci haftasında (8-12 günler) kendi kendine muayene etmesi.

40 yaşına gelen her kadının yakınması olsun ya da olmasın mutlaka meme filmi (mamografi) çektirmesi ve dokturunun tavsiyesi dogrultusunda hareket etmesi.. İleriki yıllarda mamografi çektirmek gerektirdiğinde ikisi arasinda karşılaştırma yapmak amacıyla bu çektirdiği mamografiyi mutlaka saklaması.

55 yaşindan sonra şikayeti olsa da olmasa da her yıl mamografi çektirip dokturunun tavsiyesine göre hareket etmesi

Meme kanseri nedeni ile bir memesinden tedavi görmüş her kadının her yıl mamografik kontrol yaptırması.