|
MEME KANSERİ
NEDİR?
Meme vücudumuzun dışını örten, kaplayan derinin uzantısı olup
süt salgılayan bir salgı bezidir. Tıpkı yağ bezi, ter bezi gibidir.
Meme iki ana yapıdan
oluşmaktadır. Birinci kısım süt salgılar tıp dilinde buna lobül
(süt bezi) diyoruz. Salgılanan sütü meme başına getiren kanallar
ise ikinci kısım olup bunada tıp dilinde "duktus" denilir.
Memenin bu yapısal
özelliğini bir üzüm salkımına benzetebiliriz. Salkımın taneleri
lobulusler ve taneleri birleştiren sapçıklar ise duktus (süt kanalı)
ve salkımın sapının ucu ise meme başı olarak düşünülebilinir.
Meme kanseri dediğimizde
meme dokusu içerisinde normalde olmayan olağandışı yapıdaki kanser
hücrelerinin varolması anlaşılır. Meme iki yapıdan meydana geldiği
için meme kanseri de esas itibari ile 2 guruptadır;
Süt kanallarında görülen kanser (duktal kanser)
Süt bezlerinde görülen kanser (lobüler kanser)
|
| |
|
Bu iki
gurup kanserde en sık görüleni duktal kanserdir. Birde bunlarda
başka iltihabi meme kanserinden söz edilebilir. Bu kanser hem
duktal hem de lobüler yapıda olabilir. Fakat görünüm olarak meme
sıcak, kırmızı ve şişmiştir. Daha çok süt veren annelerde kanser
geliştiği zaman böyle iltihabi yapı da görülür.
|
| |
|
MEME
KANSERİNİN TOPLUMDA GÖRÜLME SIKLIĞI NE KADARDIR?
Kadınlarda en sık görülen kanser türü meme kanseridir. Bunun yanısıra
meme kanserinin görülme sıklığı eski yıllara göre daha da artmaktadır.
Şöyle ki;
1970 'lı yıllarda her 13 kadının
1 'inde
1980 'lı yıllarda her 11 kadının 1 'inde
1990 'lı yıllarda her 10 kadının 1 'inde
Meme kanseri görülmektedir. Bir başka ifadeyle bugün için her
100 kadinin 10’unda meme kanseri görülmektedir. 1975
yılında dünyada 541.000 yeni meme kanserli hasta teşhis edilmiştir.
Amerikan Kanser Dernegi bu sayıyı analiz ederek 2000 yılında 1.000.000
yeni meme kanserli hasta olacağını tahmin etmektedir.
|
| |
|
MEME KANSERİNİN
SEBEBİ NEDİR?
Bu konuda "Şu meme kanserinin
sebebidir" demek mümkün değildir. Meme kanserinin gelişmesi
için pek çok faktör vardır. Kısaca bu faktörleri hormonal ve çevresel
faktörler diye iki gruba ayırabiliriz.
|
| |
|
KALITIM
( IRSİYET ) MEME KANSERİNE YOLAÇAN FAKTÖRLERDEN BİRİSİ MİDİR?
Evet, meme kanserlerinin %5-10’unda
kalıtımsal nedenler hastalığa neden olmaktadır. Annelerinde meme
kanseri olan kız çocuklarında meme kanseri görülme ihtimali diğer
kimselere göre 2-3 kez daha fazladır.
Kalıtımsal meme kanserli
hastalarda hatalığın görülme yaşı daha genç (40-45 yaşlarında)
olmaktadır. Buna "gençlerin meme kanseri"denilmektedir.
Bunlarda daha çok hormonal faktörler rol oynamaktadır.
|
| |
ORAL KONTRASEPTİFLER
(DOĞUM KONTROL HAPLARI) İLE MEME KANSERİ ARASINDA
İLİŞKİ VAR MIDIR?
Evet, kontraseptif kullananlarda
kullanmayanlara göre meme kanseri görülme ihtimali biraz daha fazladır. |
| |
|
DİYET YANİ ALINAN
GIDA TÜRÜ İLE MEME KANSERİ ARASINDA İLİŞKİ VAR MIDIR?
Fazla yağlı gıda ile beslenenlerde
meme kanseri daha sık görülmektedir. Ancak bunlar daha ileri yaşlarda
(60-65 yaş) teşhis edilen meme kanseri grubundandır.
|
| |
|
MEME
KANSERİ HANGİ YAŞLARDA GÖRÜLÜR?
20 yaşın altında meme kanseri hemen hemen hiç yoktur. 20 yaşından
itibaren 45 yaşına kadar görülme sıklığı gittikçe artan 45 yaş
ile 55 yaş arasinda görülme sıklığında artma olmaz, yani bu yaş
grubunda ayni sıklıkta görülür. 55 yaşından sonra görülme sıklığı
gittikçe daha da artar. Bir örnek verirsek;
35-40 yaş grubunda 100.000 kadının 50’sinde
45-55 yaş grubunda 100.000 kadının 125’inde
80-85 yaş grubunda 100.000 kadının 312’sinde
meme kanseri görülür.
|
| |
|
MEME
KANSERİNİN IRK, ULUSAL FARKLILIKLAR İLE İLİŞKİSİ VAR MI?
Meme kanseri batı ülkelerinde daha sık görülmektedir. Meme kanserinin
en az görüldüğü toplum Japonya’dır. Bunun nedeni tam olarak bilinememektedir.
Ancak Japon kadınları arasında da bazı farklılıklar olmaktadır.
Şöyleki yeni yetişen japon kadınında görülme sıklığı batı ülkelerindekine
yakındır. Eski nesil ve yeni nesil arasındaki bu fark araştırıldığında
eski nesilde şu farklı yaşam biçimi görülmüştür. Eski nesil japon
kadını erken yaşta (18 yaştan önce) doğum yapıyor, birden fazla
doğum yapıyor ve doğan çocuklarını uzun süreli emziyor. Oysa yeni
nesil japon kadını ise batı standartlarına yakın bir yaşama biçimini
tercih ediyor.Yani geç doğum, az doğum ve çocuklarını ya hiç emzirmiyor
yada çok kısa süreli emziriyor.
Gebelik ve
emzirme durumlarında kanserojen (kanser yapıcı) hormonlar baskı
altında tutulmaktadır. Meme bakımından, östrojenlerin (kadınlık
hormonları) bazılarının kansorojen olduğu bilinen gerçektir.
|
| |
|
MEME
KANSERİNİN GELİŞİM HIZI NASILDIR? YANİ HIZLI GELİŞEN BİR KANSER
MİDİR?
Meme kanseri çok yavaş gelişen
bir kanserdir. Meme içerisindeki bir kanser odağının elle muayenede
tespit edilebilmesi için yaklaşık 1cm çapa ulaşması gerekir. Çok
hızlı seyreden ve gelişen bir meme kanserinde bu büyüklüğe ulaşması
için yaklaşık 5 yıllık bir sürenin geçmiş olması gerekir. Yeni
ilk kanser hücresinin meydana gelmesinden sonra 1cm’lik çapa çıkması
için 5 yıllık bir süreye ihtiyaç vardır. Öte yandan çoğu zaman
1cm’lik büyüklüğe erişmek için 15-20 yıllık bir sürenin geçmesi
gerekmektedir.
Bir başka
deyişle 40-45 yaşlarinda teşhis edilmiş bir meme kanserinin ilk
nüvesi, ilk kanser hücresinin ortaya çıkması 18-20 yaş cıvarında
olmaktadır.
|
| |
|
MEME KANSERİNE
KARŞI KORUNMAK OLABİLİR Mİ?
Yukarıda da görüldüğü gibi
meme kanseri yavaş gelişen bir kanser olduğuna göre ilk gebeliğin
18-20 yaş civarında olanlarda, çocuklarını emzirenlerde ve çok
doğum yapmışlarda meme kanseri hemen helen hiç görülmemektedir.
Bu şekildeki bir yaşam biçiminin meme kanserine karşı kuruyucu
özelliği olacağı söylenebilir.
|
| |
MEME KANSERİNİ
ERKEN TEŞHİS ETMEK MÜMKÜN MÜDÜR?
Meme kanseri erken teşhis edildiginde %100 şifa sağlanabilmektedir.
Erken teşhis amaciyla Amerikan Kanser Derneği'nin tavsiyeleri
şöyledir:
Her kadının
20 yaşindan sonra her mensturasyonun ikincinci haftasında (8-12
günler) kendi kendine muayene etmesi.
40 yaşına
gelen her kadının yakınması olsun ya da olmasın mutlaka meme filmi
(mamografi) çektirmesi ve dokturunun tavsiyesi dogrultusunda hareket
etmesi.. İleriki yıllarda mamografi çektirmek gerektirdiğinde
ikisi arasinda karşılaştırma yapmak amacıyla bu çektirdiği mamografiyi
mutlaka saklaması.
55 yaşindan
sonra şikayeti olsa da olmasa da her yıl mamografi çektirip dokturunun
tavsiyesine göre hareket etmesi
Meme
kanseri nedeni ile bir memesinden tedavi görmüş her kadının her
yıl mamografik kontrol yaptırması.
|
| |