“Bebek
dostu hastane” ne demek?
Anne sütünün özendirilmesine ve annelere emzirme konusunda bilgi ve doğru
alışkanlıkları kazandırılmasına yönelik Sağlık Bakanlığı’nın çalışmaları
kapsamında, doğum hizmeti veren hastanelerde emzirmenin başarılı ve yerleşik
bir uygulama haline gelmesini sağlamak üzere 1991 yılında “ Anne Sütünün
Teşviki ve Bebek Dostu Hastaneler Programı” başlatıldı.
Doğum hizmeti veren hastanelerden; gebeliklerinden itibaren anne adaylarını
anne sütü ve emzirme konusunda bilgilendiren, doğumdan hemen sonra annelerin
bebeklerini emzirmesini sağlayan, güncel bilgilerle eğitilmiş sağlık personeli
ile annelere bebeklerini nasıl emzirecekleri konusunda yardımcı olan hastaneler
“Bebek Dostu Hastane” unvanını alıyorlar.
Anne sütünün bebekler için önemi
nedir?
Anne sütü, bebeklere gereksinimi olan tüm besin öğelerini tek başına ilk
6 ay sağlayabilen en iyi besindir. Anne sütü ve doğumdan sonra gelen ilk
sarı süt, bebek için çok önemlidir, çünkü bebeği hastalıklara karşı korur,
bebeğin ilk aşısıdır. Anne sütü bebekler için yaşamsal öneme sahip. Ayrıca
annesiyle sevgi bağı kurabilmesi için en iyi iletişim yolu emzirme. Ayrıca
anne sütü ileriki yaşlarında, diğer besinlerle beslenen bebeklere göre
daha zeki olmalarını da sağlar.
Anne sütü neden bebekler için
iyi besindir?
Anne sütü, bebeğin ilk 6 ay ihtiyacı olan protein, yağ, demir, vitamin
gibi her türlü besin değerini içeren ideal besin kaynağıdır. İçindeki
koruyucu maddeler nedeniyle bebeği enfeksiyonlardan korur. Anne sütünü
hazmı kolaydır, kaynatmak gerekmez. Daima taze, temiz ve bebeğe vermek
üzere hazırdır. Tamamen doğal olan anne sütünde bebeğin büyümesi için
gerekli olan maddeler inek sütünden daha fazladır. Anne sütünde yeterli
miktarda su ve vitamin bulunduğu için, çok sıcak iklimlerde bile bebeğe
su vermeye ve ayrıca ilk 6 ayda meyve suyuna gerek yoktur. Anne sütü
alan bebekler diğer besinlerle beslenen bebeklerden daha zeki olurlar.
Anne sütü bebekleri hangi hastalıklara
karşı korur?
Anne sütü ve doğumdan sonra gelen ilk sarı süt ishal, soğuk algınlığı,
öksürük gibi hastalıklardan koruyor. Anne sütü ile beslenmiş çocuklar
astım, alerji, çocuk diyabeti gibi hastalıklara karşı daha dirençli
oluyor ve kanser oranının daha düşük olduğu biliniyor. Anne sütünün
içinde yeterli demir olduğu için, emzirilen bebeklerde kansızlık görülmez.
Ayrıca anne sütü alan bebeklerde, pişik, karın ağrısı ve kabızlık daha
az görülür.
Anne sütü verilmeyen bebeklerde
görülen riskler nelerdir?
Anne sütü ile beslenmeyen çocuklarda ölüm oranları beslenenlere göre
4-6 kat daha fazla. Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre emziren kadın
oranları yüksek olsaydı yılda 1.5 milyon bebeğin yaşamı kurtulacaktı.
Bebekler ne kadar süre anne sütü
ile beslenmelidir?
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve UNICEF, anne sütü ile beslenmenin doğumdan
hemen sonra başlamasını, ilk 6 ayda sadece anne sütü verilmesini ve
emzirmenin 6 aydan sonra uygun besin takviyeleri ile 2 yaş ve üzerine
kadar devam etmesini öneriyor.
İdeal emzirme nasıl olmalıdır?
Hamilelik döneminde anne adayı emzirme konusunda bilgilendirilmeli ve
bilinçlendirilmelidir. Anne ve bebek 24 saat birlikte olmalıdır. Emzirme
doğumdan yarım saat sonra başlamalıdır. Annelere emzirme ve bebeklerinden
ayrı olduklarında da sütlerini muhafaza etme yöntemleri öğretilmelidir.
Yeni doğmuş bebeklere anne sütü dışında herhangi bir yiyecek ve içecek
verilmemelidir. Bebekler her istediğinde emzirilmelidri. Yapay meme
veya emzik emzirme döneminde bebeklere verilmemelidir.
Türkiye’de bebekler nasıl besleniyor?
İlk altı ayda sadece anne sütü ile beslenen bebeklerin oranı yüzde 1.3.
5 yaşın altındaki çocukların yüzde 25’inde beslenme eksikliği görülüyor.
Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 15’i 5 yaşın altında. Ve bu çocukların
63 bini her yıl önlenebilir hastalıklardan dolayı hayatını kaybediyor.
Bu çocukların 50 bini ise bir yaşın altında.
Emzirmenin anne sağlığına faydaları
nedir?
Emzirme bebekle anne arasında özel sevgi bağı kurulmasını sağlar. Doğumdan
hemen sonra emzirme doğum sonrası kanama riskini azaltır. Bebeğin annesini
emmesinin anneyi idrar yolu enfeksiyonlarından, göğüs ve yumurtalık
kanserinden koruduğu bilinmektedir.
Emzirmenin psikolojik faydaları
nedir?
Emzirme anne ve çocuk arasında yakın sevgi dolu ilişki sağlar. Annenin
duygusal açıdan tatminini sağlar. Bebek daha az ağlar. Anne bebeğine
daha sevgi dolu davranır. Bebeği terk etme veya hırpalama olasılığı
daha düşüktür.
Bebek her ağladığında emzirilmeli
midir?
Evet, bebek her ağladığında emzirilmelidir. Yeni doğan bebekler genellikle
günde 8-10 öğün emmek isterler. Bebeğin emme sıklığı daha sonra giderek
azalır.
Bebek dostu il ne demek?
"Bebek dostu il" olabilmek için il merkezindeki doğum yapılan
tüm hastanelerin bebek dostu olması ve sağlık ocakları ile Ana Çocuk
ve Aile Planlaması Merkezleri'nin yüzde 20'sinde emzirme odası bulunması,
sağlık personelinin eğitilmiş olması, annelere emzirme konusunda danışmanlık
hizmetleri verilmesi, bu sağlık kuruluşlarında ek gıda/mama reklamlarının
yapılmaması, ilk 6 ay ek gıda/mama verilmemesi ve bölgedeki eczanelerin
bilgilendirilmesi gerekmektedir.
Kaç ilde kaç adet bebek dostu
hastane var?
Türkiye genelinde 61 ilde bebek dostu hastane var. Bebek dostu hastanelerde
yıllık doğum sayısı 452 bin. Yıllık hastane doğumlarının yüzde 56'sı
bebek dostu hastanelerde yapılıyor. Yıllık doğum sayısı 1000'den fazla
olan hastanelerin yüzde 46'sı bebek dostu oldu. Bu yıl 6 Ekim tarihinde
yapılan toplantı ile Bebek Dostu Hastane sayısı 205'e, bebek dostu il
sayısı 8'e çıkmış ve 2 ilçe bebek dostu ilçe ünvanı almıştır.
“Bebek Dostu Hastane” olarak başlayan bu çalışmalar, 2001 yılında anne
sütünün desteklenmesinde önemi olan, birinci basamak sağlık kuruluşlarını
da kapsamına aldı.
Nasıl bebek dostu kalınır?
Bebek Dostu Hastane plaketi alan hastanelerde her iki yılda bir tazeleme
eğitimleri yapılıyor ve Sağlık Bakanlığı merkez değerlendirme ekipleri
tarafından kontrol ediliyor. Başarılı çalışmalarını sürdürenlere teşekkür
belgesi veriliyor ve başarılı olmayanların plaketleri geri alınıyor.
Anne Destek Grubu ne demek?
Anneleri ve annelerin yardımcılarını emzirme konusunda eğiten ve emzirmeyi
destekleyen gönüllü gruplar olarak hizmet veriyor. Başarılı emzire yapmış
olan anneler destek gruplarında çalışmak üzere teşvik ediliyor.
|